Jedno hasło potrafi połączyć dwie zupełnie różne historie. W przypadku polskich aktorek kojarzonych z Bondem chodzi przede wszystkim o Izabellę Scorupco, natomiast prawdziwą zabójczynią z filmu GoldenEye była Xenia Onatopp grana przez holenderską aktorkę Famke Janssen. Wyjaśniam, skąd bierze się to nieporozumienie, kim była Natalya Simonova i jakie polskie akcenty rzeczywiście pojawiły się w świecie 007.
Najważniejsze fakty o polskim śladzie w filmach o Bondzie
- Izabella Scorupco zagrała Natalyę Simonovą w filmie GoldenEye z 1995 roku.
- Jej bohaterka była programistką komputerową i sojuszniczką Bonda, a nie morderczynią.
- Najbardziej znaną zabójczynią w tym filmie była Xenia Onatopp, w którą wcieliła się Famke Janssen.
- Jane Seymour miała polskie korzenie, ale była brytyjską aktorką i zagrała Solitaire w Żyj i pozwól umrzeć.
- W popularnym cyklu o Bondzie Scorupco pozostaje najważniejszą polską Bond girl.
Izabella Scorupco jako polska Bond girl
Najkrótsza poprawna odpowiedź brzmi: Izabella Scorupco. Urodzona w Białymstoku aktorka, modelka i piosenkarka zdobyła międzynarodową rozpoznawalność dzięki roli w GoldenEye, siedemnastym filmie oficjalnej serii o Jamesie Bondzie.
Scorupco wcieliła się w Natalyę Simonovą, rosyjską programistkę pracującą w centrum kontroli satelitarnej w Sewiernej. Natalya jako jedyna przeżywa atak na ośrodek i zna szczegóły planu związanego z systemem GoldenEye. To właśnie jej wiedza sprawia, że Bond nie traktuje jej wyłącznie jako osoby do uratowania.
W mojej ocenie ta rola wyróżniała się na tle wielu wcześniejszych kobiecych postaci z serii. Natalya nie była jedynie romantycznym dodatkiem do fabuły. Potrafiła obsługiwać zaawansowaną technologię, zachowała zimną krew i realnie pomogła zatrzymać zagrożenie.
Dlaczego Scorupco nie była morderczynią Bonda
Źródłem pomyłki jest najpewniej sam film GoldenEye, w którym obok Scorupco pojawia się jedna z najbardziej charakterystycznych kobiecych antagonistek całej serii. Natalya Simonova zostaje zaatakowana, porwana i wykorzystywana jako zakładniczka. Jej działania są podporządkowane przetrwaniu oraz powstrzymaniu przestępców, nie zabijaniu.
Prawdziwą zabójczynią jest Xenia Onatopp, rosyjska pilotka i egzekutorka organizacji Janusa. Gra ją Famke Janssen, aktorka urodzona w Holandii. Onatopp czerpie przyjemność z przemocy, a jej najbardziej rozpoznawalną metodą zabijania jest duszenie przeciwników udami.
| Postać | Aktorka | Rola w fabule |
|---|---|---|
| Natalya Simonova | Izabella Scorupco | Programistka, ocalała z ataku i sojuszniczka Bonda |
| Xenia Onatopp | Famke Janssen | Zabójczyni i antagonistka współpracująca z Janusem |
| Alec Trevelyan | Sean Bean | Główny przeciwnik Bonda i przywódca operacji |
To rozróżnienie jest ważne, bo określenia „Bond girl”, „femme fatale” i „morderczyni” nie oznaczają tego samego. Bond girl może być agentką, informatorką, ofiarą, przeciwniczką albo partnerką głównego bohatera. Scorupco należy do grupy bohaterek, które wspierają Bonda i mają własny cel, ale nie są zabójczyniami.
Co wyróżnia Natalyę Simonovą w filmie GoldenEye
Natalya zaczyna historię jako osoba pozornie bezbronna, lecz szybko okazuje się kimś znacznie ważniejszym dla śledztwa. Zna system GoldenEye, rozumie sposób działania satelity i potrafi wykorzystać swoje kompetencje przeciwko ludziom, którzy przejęli broń.
Jej siła nie polega na efektownych pojedynkach. Największym atutem Natalyi jest inteligencja techniczna, dzięki której fabuła nie sprowadza jej do roli pasażerki uciekającej przed zagrożeniem. W finale bohaterka przeprogramowuje system i pomaga zapobiec katastrofie.
Scorupco dobrze wykorzystała także kontrast między spokojnym zachowaniem Natalyi a brutalnością świata przedstawionego. Nie gra postaci przesadnie wojowniczej. Dzięki temu jej odwaga wypada wiarygodniej, bo wynika z decyzji podejmowanych pod presją, a nie z nieustannego popisywania się sprawnością.
Oficjalny serwis 007 przedstawia Natalyę jako programistkę, która współpracuje z Bondem w tropieniu Trevelyana. To trafna charakterystyka, ponieważ jej znaczenie dla historii wynika przede wszystkim z wiedzy i samodzielności, a dopiero później z relacji z agentem 007.
Polskie i polsko-brytyjskie akcenty w świecie 007
Izabella Scorupco jest najważniejszym polskim nazwiskiem wśród aktorek występujących w głównym cyklu filmów o Bondzie. Trzeba jednak uważać na szerokie listy, które mieszają narodowość aktorki, miejsce urodzenia, pochodzenie rodzinne i narodowość granej postaci.
Jane Seymour i polskie korzenie
Jane Seymour urodziła się w Wielkiej Brytanii, ale miała polskie korzenie po ojcu. W filmie Żyj i pozwól umrzeć zagrała Solitaire, jasnowidzącą współpracowniczkę doktora Kanangi. Nie była polską aktorką w ścisłym znaczeniu, choć jej rodzinne pochodzenie sprawia, że często pojawia się w zestawieniach polskich akcentów związanych z Bondem.
Przeczytaj również: Wilk z Wall Street - O czym naprawdę jest ten film?
Władysław Sheybal i męskie role
Warto wspomnieć również o Władysławie Sheybalu, aktorze urodzonym w Zgierzu. W Pozdrowieniach z Rosji zagrał Kronsteena, szachistę i stratega organizacji przestępczej. To kolejny dowód na obecność polskich twórców w serii, ale nie odpowiedź na pytanie o polskie aktorki wcielające się w morderczynie.
Podobne nieporozumienie dotyczy czasem Vesper Lynd, bohaterki Casino Royale. Postać bywa łączona z Krystyną Skarbek, polską agentką działającą podczas II wojny światowej, jednak w filmie zagrała ją Eva Green. Inspiracja lub polskie skojarzenie nie oznacza polskiej obsady.
Najbardziej zabójcze kobiece postacie Bonda nie były Polkami
Jeśli czytelnik szuka konkretnie kobiecych antagonistek i zabójczyń w filmach o Bondzie, powinien zwrócić uwagę na kilka innych postaci. Najbardziej wyrazista pozostaje Xenia Onatopp z GoldenEye, ale seria pokazała także kobiety, które działały z własnych powodów, a nie tylko jako pomocnice głównego złoczyńcy.
- Rosa Klebb z Pozdrowień z Rosji była bezwzględną agentką i jedną z głównych przeciwniczek Bonda. Zagrała ją Lotte Lenya.
- Elektra King z Świat to za mało, grana przez Sophie Marceau, prowadziła złożoną grę opartą na manipulacji, zemście i przemocy.
- May Day z W obliczu śmierci, w którą wcieliła się Grace Jones, początkowo była egzekutorką Maxa Zorina, lecz później zmieniła stronę.
- Irma Bunt z W tajnej służbie Jej Królewskiej Mości była jedną z najbardziej lojalnych wykonawczyń rozkazów Blofelda.
Te przykłady pokazują, dlaczego łatwo pomylić aktorkę grającą sojuszniczkę z aktorką wcielającą się w zabójczynię. W serii Bonda granica między „dziewczyną Bonda”, agentką i antagonistką często zmienia się w trakcie filmu. Narodowość aktorki nie przesądza też o narodowości postaci, czego najlepszym przykładem jest Polka Scorupco grająca Rosjankę.
Najuczciwsza odpowiedź dla widza szukającego polskiej morderczyni
Jeżeli chodzi o polską aktorkę w filmie o Bondzie, odpowiedzią jest Izabella Scorupco. Jeżeli chodzi o morderczynię z GoldenEye, należy wskazać Famke Janssen jako Xenię Onatopp. Jedna aktorka reprezentuje w filmie rozsądek, wiedzę i współpracę z Bondem, druga przemoc, sadystyczną przyjemność i lojalność wobec przestępczej organizacji.
To właśnie dlatego nie traktowałbym określenia o polskich morderczyniach Bonda jako dosłownej kategorii filmowej. Trafniej mówić o polskiej Bond girl, polskich korzeniach wybranych twórców oraz zagranicznych aktorkach grających kobiece antagonistki. Taki podział porządkuje temat i pozwala docenić rolę Scorupco bez przypisywania jej bohaterce czynów, których w filmie nie popełniła.
